Herkes ovanin kralini bekliyor

Ovanin krali domatesin hasadi için artik haftalar kaldi. Torbali'nin dört bir yaninda yetisen kirmizi altin, ayni zamanda ekonominin de lokomotifi konumunda. Salça ve domates kurutma fabrikalari ve binlerce isçi, hasadi dört gözle bekliyor

TORBALIOvasi'nin en çok ekilen ürünü domateste artik geri sayim basladi. Torbali Ovasi'nda yaklasik 45 bin dekarlik alanda yetistirilen salçalik ve kurutmalik domatesler, Türkiye'nin dört bir yanina gönderiliyor. Ilçedeki salça fabrikalari, ovadan aldiklari domateslerden ürettikleri salçalari yurt içi ve yurt disi piyasasina satarken, kurutma yapan firmalar da günesin altinda kuruttuklari domatesleri dünyanin dört bir yanina gönderiyor. Ilçe ekonomisine büyük katki saglayan domates, ayni zamanda binlerce kisinin de ekmek kapisi konumunda. Herkes, ovanin kralinin hasat edilecegi günü bekliyor.

YILDA 500 BIN TON URETIM

45 bin dekarlik alanda üretimi gerçeklestirilen 'Kirmizi Altin' lakapli domates, çiftçinin degismez ürünü oldu. Fabrika açtiran ürün olarak da bilinen domatesin hasadina kisa bir süre kaldi. Son yillarda tarimsal sanayinin bas taci olan domates, salça, kurutulmus ve dondurulmus gida fabrikalari tarafindan islenerek 60 ülkeye gönderiliyor. Çiftçilerin domatesi tercih etmesinde en büyük etken ilçede dev markalara ait domates islenen fabrikalarin bulunmasi. Ureticiler, satmakta zorluk yasayabilecekleri pamuk yerine kolaylikla pazarlayabilecekleri domatesi ekmeyi tercih ediyor. Torbali'da her yil ortalama 500 bin ton domates üretimi gerçeklestiriliyor. Domatesin yüzde 60'i salçalik olarak kullanilirken, geriye kalan yüzde 35'i kurutmalik, diger yüzde 5'lik kismi ise sofralik olarak tüketiliyor.

ÇIFTÇI DOMATESLE GEÇINIYOR

Hem çiftçinin hem de tarimsal sanayinin gözdesi olan domates Torbali'da en çok Subasi, Ahmetli, Özbey ve Pamukyazi bölgesinde ekiliyor. Torbali merkezdeki çiftçiler tarafindan da yogunlukla tercih edilen domates, Atalan, Yeniköy, Kirbas mahallesindeki çiftçilerinin de gözde ürünleri arasinda yer aliyor. Arazilerde hasat edilen domatesler genellikle kamyon ve traktörlerle sözlesme yapilan fabrikalara teslim ediliyor. Sözlesme, sezon basinda yapiliyor. Çiftçiler zaman zaman fiyat düsüklügünden yakiniyor.

60 ULKEYE DOMATES IHRAÇ EDIYORUZ

Tukas, ürünlerini AB ülkeleri, ABD, Avustralya, Japonya, Afrika ülkeleri ve Orta Dogu ülkelerine ihraç ediyor. BAPA Gida ürünleri Amerika, Italya, Hollanda, Belçika gibi birçok Avrupa ülkelerine gönderiyor. Tat, 75 gün süren domates sezonunun sonunda elde edilen salçayi, 52 ülkeye ihraç ediyor. Urettigi kurutulmus domatesleri 13 ülkeye ihraç eden VSM Gida'nin yurtdisinda 30′a yakin müsterisi var. Yurtdisinda Avrupa Birligi ülkelerinden Japonya'ya, Yeni Zelanda'dan Kanada'ya kadar genis bir alana ihracat yapan Özgörkey Gida, sektörün devlerinden.

YENI SEKTÖR: DOMATES KURUTMA

Domates üssü olan Torbali, kirmizi altin sayesinde binlerce kisiye is kapisi da oldu. Ilçedeki yüzlerce vatandasin yani sira Dogu ve Güneydogu'dan da gelen vatandaslar, haftalarca çalisip ekmek parasi kazaniyor. Salça fabrikalari, hasat döneminde yüzlerce isçi aliyor. Son 9 yildir ovada gerçeklestirilen kurutma islemi de ayri bir sektör olusturmus durumda. Kurutulmus domates piyasasi günden güne büyürken, Torbali'da BAPA Gida, Oylum Gida ve Özpariltilar Sebze-Meyve gibi firmalar basta olmak üzere birçok kurulus, kurutmalik domates isine yöneldi. Bu sayede dünya Torbali'da üretilen kurutulmus domatesi tüketmeye basladi. Kamyonlarla fabrikaya gelen domatesler, isçiler tarafindan ikiye bölünüp günesin altinda kurutmaya birakiliyor. 5 gün boyunca kavurucu günesin altinda kalan domatesler, sik sik ilaçlanarak steril hale getiriliyor. Iyice kuruyan domatesler daha sonra fabrikalarda islenip ihraç ediliyor. Torbali, domatesin salçasindan, kurutulmusundan ve sofraligindan da para kazaniyor. GÖKHAN YALKALK