İZSİAD'dan sanayici ve inşaat sektörü için 6 maddelik çözüm çağrısı

İzmir Sanayici ve İş İnsanları Derneği (İZSİAD) Yönetim Kurulu Başkanı Alaattin Yüksel ve beraberindeki heyet, İzmir Defterdarı Ömer Alanlı'yı ziyaret ederek makine, metal ve inşaat sektörlerinin sorunlarını ve çözüm önerilerini paylaştı. Görüşmede, sektör temsilcilerinden alınan geri bildirimler doğrultusunda hazırlanan rapor ele alınırken, işletmelerin finansman, vergi ve maliyet yüklerine ilişkin beklentileri de gündeme getirildi.

İZSİAD heyetinde Başkan Yardımcıları İbrahim Baylan ve Salih Özçiftçi, Yönetim Kurulu Üyesi Mert Şardağ ile dernek üyesi Taner Telcioğlu yer aldı. Görüşmede raporda bulunan başlıklar tek tek değerlendirildi.

'Güçlü bir istişare mekanizmasına ihtiyaç var'

İZSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Alaattin Yüksel, derneğin sektörlerin sorunlarını tespit etmekle yetinmediğini, uygulanabilir çözüm önerilerini de ilgili kamu kurumları ve kamuoyuyla paylaştığını belirtti.

Üyelerinin faaliyet gösterdiği sektörlerin sorunlarını doğrudan sahadan gelen bilgilerle belirlemek amacıyla toplantılar düzenlediklerini ifade eden Yüksel, şöyle konuştu:

'Şimdiye kadar iki alanda bu toplantıları yaptık. Doğrudan sahadan sorunları ve nedenlerini değerlendiriyoruz. Ancak bizim yaklaşımımız yalnızca sorunları dile getirmekle sınırlı değil. Her bir başlık için uygulanabilir çözüm önerileri geliştiriyor, bunları ilgili kamu kurumlarıyla ve kamuoyuyla paylaşıyoruz. Çünkü iş dünyasının yaşadığı sorunların çözümü için özel sektör ile kamu arasında güçlü bir istişare mekanizmasına ihtiyaç var.'

'Kayıtlı çalışan ve ihracat yapan işletmeler desteklenmeli'

Yüksek finansman maliyetlerinin işletmelerin nakit akışını zorlaştırdığına dikkat çeken Yüksel, üretim ve yatırımların sürdürülebilirliği için mevcut uygulamaların gözden geçirilmesi gerektiğini söyledi.

Vergisini düzenli ödeyen, kayıtlı çalışan ve ihracat yapan işletmelerin desteklenmesi gerektiğini vurgulayan Yüksel, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

'Vergisini düzenli ödeyen, kayıtlı çalışan ve ihracat yapan işletmelerin desteklenmesi, kayıt dışılıkla mücadelede daha etkin yöntemlerin geliştirilmesi ve mali düzenlemeler hazırlanırken sanayicinin görüşlerinin dikkate alınması gerektiğine inanıyoruz. Bu kapsamda sorunları ve çözüm önerilerimizi raporlaştırarak İzmir Defterdarımız Ömer Alanlı ile görüştük. Hem raporumuzu sunduk hem de kendisinin özel ilgisiyle her bir başlığı tek tek değerlendirme fırsatı bulduk. Bu yakın ilgisi nedeniyle kendisine teşekkür ediyoruz.'

Alanlı: 'Sanayicimizin sorunları bizim de sorunumuzdur'

İzmir Defterdarı Ömer Alanlı da iş dünyasının sahadan aktardığı bilgilerin kamu yönetimi açısından önem taşıdığını belirterek İZSİAD'a duyarlılığı ve çözüm odaklı yaklaşımı için teşekkür etti.

Üretim, yatırım ve istihdamın sürdürülebilirliği için işletmelerin karşılaştığı sorunların ilgili kurumlarla paylaşılmasının önemine değinen Alanlı, 'Sanayicilerimizin ve iş dünyasının sahada karşılaştığı sorunların doğru biçimde ortaya konulması, çözüm yollarının değerlendirilmesi açısından büyük değer taşıyor. Üretimin, yatırımın ve istihdamın sürdürülebilirliği için işletmelerimizin karşılaştığı güçlüklerin ilgili kurumlarla paylaşılması önemli. Sanayicimizin sorunları bizim de sorunumuzdur. İZSİAD'ın sektörlerin ihtiyaçlarını tespit ederek bunları somut çözüm önerileriyle birlikte gündeme taşımasını değerli buluyor, bu duyarlılıkları için teşekkür ediyorum' dedi.

İZSİAD'ın raporunda 6 temel sorun ve çözüm önerisi

İZSİAD'ın 2026 yılında çelik, makine ve metal ile inşaat sektörlerine yönelik gerçekleştirdiği değerlendirme toplantılarında belirlenen sorunlar ve çözüm önerileri, İzmir Defterdarı Ömer Alanlı'ya sunulan raporda yer aldı.

Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın görev alanına giren başlıklar ve derneğin çözüm önerileri şöyle sıralandı:

1. KDV iadelerinin gecikmesi işletme sermayesini zorluyor

Yatırım teşvik belgeli satışlar, ihracat ve indirimli orana tabi işlemlerden doğan KDV iadelerinin bir yıla yaklaşan sürelerde alınabilmesi, yüksek enflasyon ortamında işletmelerin sermaye kaybına uğramasına neden oluyor.

Çözüm önerisi: Yeminli Mali Müşavir raporunun ibraz edilmesi halinde teminat mektubu aranmadan KDV iadelerinin hızla gerçekleştirilmesi.

2. Tevkifat ve tahsilat vadeleri arasındaki fark finansman yükü oluşturuyor

KDV ve tevkifat ödemelerinin peşin yapılmasına karşın piyasadaki tahsilat vadelerinin uzun olması, sanayiciler üzerinde ek finansman yükü oluşturuyor.

Çözüm önerisi: Vergi uyumu yüksek ve uzun süreli ihracat performansına sahip üreticiler için 'Güvenli Tedarikçi Puanlama Sistemi' oluşturulması, bu firmaların yurt içi hammadde alımlarında KDV muafiyeti sağlanması veya tevkifat uygulamasının esnetilmesi.

3. Stopaj ve SGK prim yükü yeniden düzenlenmeli

Kr dağıtımındaki yüzde 15 stopajın şirketlerin yeniden yatırım yapmasını ve öz kaynaklarını güçlendirmesini zorlaştırdığı belirtiliyor. İnşaat sektöründe hakediş stopajının yüksekliği ve SGK primlerinin fiilî işçilik yerine toplam iş bedeli üzerinden hesaplanması da işletmelerin nakit akışını olumsuz etkiliyor.

Çözüm önerisi: Taahhüt işlerinde stopaj ve prim hesaplamalarının reel işçilik oranlarına göre yeniden düzenlenmesi, kurumlar vergisinde olası indirimlerde ihracatçı sanayicilerin avantajlarının korunması.

4. Fire oranları güncel üretim teknolojilerine uygun hale getirilmeli

Mevcut fire oranlarının günümüz üretim teknolojilerini yeterince yansıtmaması, sanayi işletmelerinin karşılaştığı mali sorunlar arasında gösteriliyor.

Çözüm önerisi: Proje bazlı fire oranlarının sanayi odalarının raporlarıyla tescil edilmesi ve vergi idaresinin güncel oranları esas alması.

5. Kayıt dışılıkla mücadelede denetim adaleti sağlanmalı

Kayıt dışı faaliyetlerin kayıt altına alınmasındaki gecikmelerin vergi adaletini zedelediği belirtilirken, denetimlerin ağırlıklı olarak kayıtlı işletmeler üzerinde yoğunlaşmasına dikkat çekiliyor.

Çözüm önerisi: Enerji tüketimi, iş gücü hareketleri ve lojistik verilerinin yapay zek destekli sistemlerle analiz edilerek risk bazlı dijital denetim yapılması. Böylece denetim yükünün yalnızca kurumsal işletmeler üzerinde yoğunlaşmasının önüne geçilmesi hedefleniyor. Önerilen sistemin hiçbir işletmeyi otomatik olarak kayıt dışı ilan etmemesi, yalnızca denetim önceliğini belirlemesi gerektiği vurgulanıyor.

6. Kentsel dönüşüm ve taahhüt projelerindeki mali yük azaltılmalı

Ruhsat, altyapı ve harç bedellerinin yüksekliği ile geçmişte kentsel dönüşüm projelerine sağlanan bazı mali muafiyet ve teşviklerin daraltılması, dönüşüm projelerinin başlangıç maliyetlerini artırıyor.

Çözüm önerisi: Harç ve vergi yükünün makul seviyelere çekilmesi, kentsel dönüşüm projelerine yönelik mali teşviklerin yeniden değerlendirilmesi, özellikle düşük gelirli hak sahiplerine kamu katkısı ve uzun vadeli dönüşüm kredileri sağlanması. Ayrıca taahhüt projelerinde işletmelerin likiditesini zorlayan yüzde 10'luk teminat mektubu uygulaması yerine kefalet sigortasının yasal olarak teşvik edilmesi öneriliyor.