Torbalı Zeytinlikleri Alarm Veriyor: Halkalı Leke Hastalığı Yayılıyor
Torbalı Ovası'nda hasat sonrası dönemde zeytin ağaçlarında tespit edilen halkalı leke hastalığı, üreticileri endişelendiriyor. Uzmanlar, erken müdahalenin kritik olduğu konusunda uyarıyor ve doğru mücadele yöntemlerinin uygulanmasını istiyor.
Hasat döneminin ardından İzmir'in Torbalı ilçesindeki zeytinliklerde, üreticileri endişelendiren bir hastalık ortaya çıktı. Zeytin karalekesi olarak da bilinen halkalı leke hastalığı, özellikle son dönemdeki nemli hava koşullarının da etkisiyle yapraklarda koyu renkli halkalar şeklinde kendini gösteriyor. Hastalığa, "Spilocaea oleaginea" adlı bir mantarın neden olduğu biliniyor. Bu mantar, yaprakların üzerinde gelişerek fotosentez yapma kapasitesini düşürüyor ve ciddi yaprak dökümüne yol açıyor. Yapraklarını erken kaybeden ağaçlar zayıflayarak, hem mevcut hem de gelecek yılın ürün veriminde ciddi kayıplar yaşıyor. Uzmanlara göre zamanında ve doğru bir mücadele programı uygulanmazsa, bölgedeki zeytin üretimi ekonomik anlamda olumsuz etkilenebilir.
HASTALIĞIN BULAŞMA YOLLARI VE RİSK FAKTÖRLERİ
Hastalık, geçen yıldan kalan enfekte yapraklarda ve dallarda kışı geçirir. İlkbahar yağmurları ve rüzgarla birlikte yeni sürgünlere ve yapraklara bulaşır. Sık dikim, yetersiz budama, ağır ve havasız toprak yapısı, hastalığın yayılmasını hızlandıran başlıca faktörlerdir. Özellikle Torbalı Ovası gibi mikro kliması nemli olan bölgeler, bu hastalık için yüksek risk taşır.
GEÇMİŞTE YAŞANAN KAYIPLAR VE BUGÜNKÜ TEHDİT
Zeytin karalekesi, Ege ve Akdeniz bölgelerinde geçmişte de ciddi verim düşüşlerine neden olmuş önemli bir hastalıktır. Kontrol altına alınamadığı durumlarda, ağaç başına verim %50'lere varan oranlarda azalabilir ve ağaçlar birkaç yıl içinde tamamen verimsiz hale gelebilir. Bu nedenle, Torbalı'daki mevcut belirtiler, geç kalınmadan harekete geçilmesi gereken acil bir durum sinyali olarak değerlendiriliyor.
KRİTİK DÖNEM: HASAT SONRASI VE İLKBAHAR ÖNCESİ BAKIM
Mücadelede en etkili dönem, hasadın hemen bitiminden sonraki süreç ile ilkbahar yağmurları başlamadan önceki dönemdir. Bu zamanlarda yapılacak kültürel tedbirler (budama, yaprak temizliği) ve ilaçlı mücadele, hastalık döngüsünü kırmak için hayati öneme sahiptir.
DOĞRU İLAÇLAMA VE KÜLTÜREL ÖNLEMLER NASIL OLMALI?
Mücadelede öncelik, bahçe temizliği ve iyi bir hava sirkülasyonu sağlayacak budamadır. Yere dökülen tüm yapraklar toplanıp imha edilmeli, ağaç içleri açılarak güneş alması sağlanmalıdır. İlaçlı mücadelede ise çoğunlukla bakır içeren preparatlar (bakır oksiklorür, bordo bulamacı) önerilir. İlaçlama, sonbahar yağmurlarından sonra ve ilkbahar yağmurları öncesinde olmak üzere en az iki kez yapılmalıdır. İlaç seçimi ve uygulama zamanı için mutlaka İl/İlçe Tarım Müdürlüklerinden teknik destek alınmalı, bilinçsiz ilaç kullanımından kaçınılmalıdır.
GELECEK SEZON İÇİN ÖNLEMLER VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK
Sadece bu yıl değil, gelecek yıllar için de dayanıklı zeytin çeşitlerinin tercih edilmesi, bahçelerin düzenli olarak gözlemlenmesi ve hastalık görüldüğü anda müdahale edilmesi esastır. Hastalığa karşı bilinçlenen üreticilerin oluşturacağı ortak mücadele ağı, hastalığın tüm ovaya yayılmasını önleyebilir. Bu sayede Torbalı Ovası'nın zeytincilik geleneği ve ekonomisi korunabilir.
