İZSİAD'dan tır kuyrukları ve vize krizi için acil çözüm çağrısı

Kapıkule Tır Parkı’nda bekleyen araç sayısının 3 bin 600’ü aştığını belirten Yüksel, yaşanan sorunun yalnızca Türkiye’yi değil, Avrupa sanayisini de doğrudan etkileyeceğini vurguladı. Yüksel, tarafları ortak akılla hareket etmeye ve AB hukukuna uygun çözümler geliştirmeye davet etti.

“Sanayicilerimizin küresel pazardaki itibarı tehdit altında”

İZSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Alaattin Yüksel, krizin basit bir lojistik sorunu olmaktan çıktığını belirterek, dernek üyeleri arasında uluslararası pazarda faaliyet gösteren çok sayıda sanayi kuruluşunun bulunduğunu söyledi.

Dünya çapında markalara üretim yapan, hammadde tedarik eden, yüksek teknoloji üreten elektrik-elektronik firmalarının yanı sıra tekstil, konfeksiyon ve otomotiv yan sanayisinde faaliyet gösteren üyelerinin de Avrupa ve dünya pazarlarına ihracat gerçekleştirdiğini ifade eden Yüksel, “Bu firmalarımız zamanında ve kusursuz teslimat ilkesiyle rüştünü ispat etmiştir. Ancak bugün, sırf Schengen vizelerindeki katı ve esneklikten uzak bürokratik uygulamalar nedeniyle tescilli sanayi kurumlarımız taahhütlerini yerine getirememekte, küresel pazarda büyük bir mağduriyet ve itibar kaybı riskiyle karşı karşıya bırakılmaktadır” dedi.

Üretim ve sipariş almanın yanı sıra ürünleri zamanında ve güvenilir biçimde alıcısına ulaştırmanın da büyük önem taşıdığını vurgulayan Yüksel, sınır kapılarında sürücülerin başlattığı eylemlerin sektörün yaşadığı sıkıntının boyutunu ortaya koyduğunu belirterek, lojistikteki aksaklıkların yalnızca taşımacılık firmalarını değil, üretici ve ihracatçıları da doğrudan etkilediğini dile getirdi.

Yüksel’den üç maddelik acil eylem planı

Siyasi tıkanıklıkların, düzensiz göç baskısının ve Gümrük Birliği’ndeki yapısal sorunların bedelinin sanayicilere ve sürücülere yüklenemeyeceğini ifade eden Yüksel, profesyonel tır sürücülerinin küresel ekonominin önemli bir parçası olduğuna dikkat çekti.

Krizin aşılması için üç temel adım öneren Yüksel, taleplerini şöyle sıraladı:

1. Schengen’de kalış süresinin yeniden düzenlenmesi: Schengen bölgesinde uygulanan 180 günlük dönem içinde 90 gün kalış sınırının ticari taşımacılığı aksattığını belirten Yüksel, profesyonel sürücülerin AB sınırları içindeki kalış sürelerinin ticari faaliyetlerin gerekliliklerine göre yeniden düzenlenmesini istedi.
2. Profesyonel tır sürücülerine özel muafiyet: Uluslararası taşımacılık yapan şoförlerin turist statüsünde değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Yüksel, tedarik zincirinin devamlılığı için sürücülere özel geçiş muafiyeti tanınmasını talep etti.
3. Gümrüklerde operasyonel iyileştirme: AB ve Schengen ülkelerinin sınır kapılarındaki işlem hızını artırması gerektiğini belirten Yüksel, personel sayısının ve teknolojik altyapının güçlendirilmesi, komşu ülkelerle gümrük koordinasyonunun sıkılaştırılması çağrısında bulundu.

“Vize engeli, şoför krizinin temel nedeni”

İZSİAD Lojistik Komisyonu Başkanı Esra Akkaş da Avrupa’ya karayoluyla yapılan taşımacılıkta yaşanan sorunların başında sürücülerin vizeye erişiminin geldiğini söyledi. Schengen vizesi başvurularında aylar süren bekleyişin sektörü olumsuz etkilediğini belirten Akkaş, vize sahibi sürücülerin de 180 günlük dönem içerisinde 90 gün kalış sınırına takıldığını ifade etti.

Sınır kapılarındaki uzun bekleme sürelerinin sürücülerin çalışma planlarını ve yasal kalış sürelerini yönetmelerini zorlaştırdığını kaydeden Akkaş, vize süresi dolan şoförlerin yeni geçişlerde sorun yaşayabildiğini ve bazı durumlarda sınırdan geri dönmek zorunda kaldığını dile getirdi.

Sorunun idari bir işlem olmaktan çıkarak insani ve ekonomik bir krize dönüştüğünü belirten Akkaş, “Araçlarımız hazır, siparişlerimiz var ancak şoförlerin vize engeline takılması ve artık kapılarda eylem yapacak noktaya gelmesi, ihracat zincirinin en kritik halkasını kopardı” diye konuştu.

Avrupa’ya mal taşıyabilecek, gerekli belgelere sahip sürücü bulmakta da ciddi güçlük yaşandığını ifade eden Akkaş, vize başvurularının uzun sürmesi ve mevcut vizelerdeki 90 günlük kalış sınırının uluslararası taşımacılığın devamlılığını zorlaştırdığını söyledi. Akkaş, sürücülerin geçerli vizeleri olmasına rağmen sınırda mahsur kaldığını ve çok sayıda nakliye aracının gümrük kapılarında beklediğini belirtti.

Sınırda bekleyen sürücüler insani mağduriyet yaşıyor

Vize sorununun yanı sıra Bulgaristan tarafındaki altyapı ve modernizasyon çalışmalarının da geçişleri yavaşlattığını kaydeden Akkaş, Kapıkule’nin karşısında bulunan Kapitan Andreevo Sınır Kapısı’ndaki yenileme çalışmalarının yoğunluğu artırdığını söyledi.

Kapıkule Tır Parkı’nda bekleyen araç sayısının 3 bin 600’ü aştığını belirten Akkaş, bu yoğunluğun Hamzabeyli ve İpsala gibi alternatif kapılara da yansıdığını, sınır hatlarında kilometrelerce uzanan kuyruklar oluştuğunu ifade etti.

Bulgaristan gümrüklerinde peronların tam kapasiteyle çalıştırılmaması, dijital sistem arızaları ve işlemlerin yavaş ilerlemesinin bekleme sürelerini artırdığını dile getiren Akkaş, sürücülerin temel ihtiyaçlarını karşılamakta dahi zorlandığını söyledi.

Haftalarca evlerinden ve ailelerinden uzakta kalan şoförlerin yaşadığı mağduriyete dikkat çeken Akkaş, sınırdaki tıkanıklığın ekonomik kayıpların yanı sıra ciddi bir insani sorun haline geldiğini vurguladı.

“Avrupa sanayisi de bu krizden etkileniyor”

Krizin Avrupa ülkelerindeki üretim süreçlerini de aksattığını belirten Akkaş, Avrupa sanayisinin yüksek stok tutmak yerine “tam zamanında üretim” (Just-In-Time) modeliyle çalıştığını hatırlattı.

Sınır kapılarında bekleyen tırların zamanında ulaştıramadığı gıda hammaddeleri, tekstil ürünleri, yedek parçalar ve elektronik bileşenlerin Avrupa’daki üretim süreçlerini etkilediğini ifade eden Akkaş, gümrüklerde bekletilen her tırın Almanya, Fransa ve İtalya gibi ülkelerdeki fabrikaların üretim süreçlerinde aksamalara yol açabileceğine dikkat çekti. Yaşanan krizin hem Türk sanayicisini hem de ürünlerini zamanında teslim alamayan Avrupalı üreticileri ekonomik kayıpla karşı karşıya bıraktığını söyledi.

İZSİAD’ın Avrupa Birliği müktesebatı üzerine yaptığı incelemelerde, sınır kapılarındaki vize engelleri ve sürücü mağduriyetlerine ilişkin hukuki dayanaklar tespit edildiğini belirten Akkaş, uluslararası platformlarda çözüm arayışlarını sürdüreceklerini ifade etti.

Akkaş, “Üretimi destekleyip lojistik yolları tıkamak, her iki tarafın da geleceğini baltalamak anlamına geliyor. İZSİAD olarak ihracatçının ve gümrük kapılarında ailelerinden uzakta hak mücadelesi veren nakliyecilerin sesi olmaya, hem sahada hem de hukuki platformlarda çözüm masasında aktif rol oynamaya devam edeceğiz” dedi.